2019 Yılı Oda Hesapları 2019 Hizmet Ücretleri Tarifesi Meslek Grupları ve Faaliyet Kodları (NACE) Stratejik Plan
Sicil Rehberi Ticari İşlemler Rehberi Ticaret Sicili Müdürlüğü Duyuruları Mersis Danışma Masası
İşten Ayrılış Bildirgesi Kredi Protokolleri İndirimli Kuruluşlar Eğitimler
Fuar Teşvikleri Fuar Ziyaretleri Dış Ticaret Talepleri Reklam Fiyat Tarifesi

Sanayi


Sanayi

İzmir’de istihdam edilenlerin % 32,4’ü sanayi sektöründe istihdam edilmektedir. İzmir’de sanayi sektöründe istihdam edilen sayısı Türkiye ve Ege Bölgesi ortalamasından yüksektir.

Küçük sanayi siteleri, organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler ve teknoparklar, İzmir sanayisinin gelişimine katkı sağlamaktadır.

İzmir’de sanayinin gelişimi 17 Şubat-4 Mart 1923 tarihlerinde gerçekleştirilen 1. İzmir İktisat Kongresi’ne dayanmaktadır. Kongre’nin yapıldığı tarihten sonra planlı sanayileşmenin adımları atılmıştır.

İzmir’de Aliağa, Bornova, Çiğli, Gaziemir, Kemalpaşa, Menderes, Menemen ve Torbalı ilçeleri sanayi yatırımlarının yoğunlaştığı ilçelerdir.

Tekstil, konfeksiyon ve hazır giyim, gıda, içki, tütün, petrokimya, mobilya, plastik, inşaat malzemeleri, tıbbi malzeme, ambalaj, döküm, uzay ve havacılık, savunma sanayi, yenilenebilir enerji, yazılım, otomotiv, demir çelik, ayakkabı sektörleri İzmir’de önemli sanayi kolları arasındadır.

Türkiye’nin petrokimya konusunda en büyük firmalarından biri olan Petkim Petrokimya Holding A.Ş. (PETKİM) Aliağa tesisleri İzmir’dedir. İzmir, Petkim Yarımadası’nda inşası süren 10 milyon ton/yıl kapasiteli Star Rafinerisi projesi ile Türkiye’nin özel sektör eliyle yapılan ilk rafineri yatırımına ev sahipliği yapmaktadır. Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.’nin (TÜPRAŞ) 4 adet petrol rafinerisinden biri de kentimizde yer almaktadır.

Otomotiv sektörü ülkemizin lokomotif sektörleri arasında yer almaktadır. Bu nedenle, sektörün büyümeye devam etmesi, ülkenin ekonomisi, gelişimi ve istihdamı için son derece önemlidir. İzmir’de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren ve yoğun oranda dış ticaret yapan büyük ölçekli firmalar bulunmaktadır.

İzmir’deki sanayi tesislerinin büyük çoğunluğu OSB ve küçük sanayi sitelerinde barınmaktadır. Kentte birçok küçük sanayi sitesi bulunmaktadır.

İzmir’de 13 OSB yer almaktadır. Bunlar; İTOB OSBAliağa Kimya İhtisas ve Karma OSBBağyurdu OSBBergama OSBİzmir Atatürk OSBBuca Ege Giyim OSBİzmir Kemalpaşa OSBİzmir Pancar OSBKınık OSBMenemen Plastik İhtisas OSB, Ödemiş OSB, Tire OSB ve Torbalı OSB’dir.

Gaziemir’de bulunan Ege Serbest Bölgesi (ESBAŞ) ile Menemen’de bulunan İzmir Serbest Bölgesi (İZBAŞ) kentin 2 önemli serbest bölgesidir. Özellikle ESBAŞ, ülkemizin en büyük ticaret hacmine sahip serbest bölgelerinden birisi olup, İzmir ekonomisine istihdam bakımından ciddi katkı sağlamaktadır. Ege Serbest Bölgesi 1990 yılından bu yana faaliyette olup günümüz itibariyle Avrupa’nın en başarılı serbest bölgelerinden birisi olarak gösterilmektedir. İzmir’in Menemen ilçesi sınırlarında yer alan İzmir Serbest Bölgesi, Aliağa limanlar bölgesine 26 km. uzaklıkta olup inşası devam eden ve tamamlandığında dünyanın en büyük on limanından birisi olacak Çandarlı Limanı’na da yakın bir mesafededir.

İzmir’de ileri teknolojide mal ve hizmet üretmek amacıyla sanayi ve üniversite işbirliğini sağlayan teknoloji bölgeleri sayısı,  Odamızın kurucusu olduğu İzmir Bilimpark da dahil olmak üzere; Dokuz Eylül Teknoloji Geliştirme BölgesiEge Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi ve İzmir Teknoloji Geliştirme Bölgesi ile birlikte 4’e ulaşmıştır. İzmir Bilim Park İzmir’in Menderes ilçesi sınırlarında yer alan Tekeli Organize Sanayi Bölgesi içerisinde yer almakta olup İzmir Ekonomi Üniversitesi bünyesinde faaliyet göstermektedir. Teknopark İzmir, 2002 yılında 218 hektarlık alan üzerinde kurulan bölge, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü bünyesinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Dokuz Eylül Teknoloji Geliştirme Bölgesi Dokuz Eylül Üniversitesi kampüsü içinde, biri Tınaztepe yerleşkesinde ve diğeri İnciraltı yerleşkesinde olmak üzere iki yerleşkede faaliyet göstermektedir. Tınaztepe yerleşkesinde yazılım, bilişim, elektronik, ileri malzeme teknolojileri, tasarım, nanoteknoloji, otomotiv, yenilenebilir enerji gibi konularda çalışan firmalar yer almaktadır. ideEge Ege Üniversitesi kampüsü içinde yer alan bir teknoparktır. 2015 yılında faaliyete başlayan teknoparkta halihazırda 50’nin üzerinde Ar-Ge firması faaliyetlerine devam etmektedir.

İzmir insan kaynağı ve coğrafi konumu başta olmak üzere sahip olduğu avantajları ile yabancı sermaye için de bir çekim merkezidir.

2017 Kasım itibariyle 2.553 olan İzmir’deki yabancı sermayeli firma sayısı Kasım 2018 itibariyle İzmir’de 2.646’ya çıkmıştır.

TOBB Sanayi Veritabanına göre, İzmir’de yabancı sermayeli üretim yapan firma sayısı ise 196’dır.

Yatırım teşvik istatistikleri incelendiğinde; İzmir’de 2017 yılındaki yatırım miktarı 8,4 milyar TL, yatırım teşvik için 426 başvuru olmuş ve 16.037 istihdam yaratılmıştır. Yatırımların 4,3 milyar TL’si hizmetler, 3,6 milyar TL’si enerji, 457 milyon TL’si ise enerji sektöründedir.

Teşvikli yatırımların 5,8 milyar TL’si yerli, 2,6 milyar TL’si ise yabancı yatırımdır. 426 yatırım teşviki başvurusundan 25’ini yabancı yatırımcılar yapmıştır.

İzmir’de 2018 yılında ise teşvikli yatırım miktarı 13,1 Milyar TL’ye yükselmiş, 326 yatırım teşvik başvurusu gerçekleşmiş, karşılığında 12.815 istihdam yaratılmıştır. Yatırımların 4,3 milyar TL’si enerji, 3,6 milyar TL’si imalat, 457 milyon TL’si ise enerji sektöründedir.

Teşvikli yatırımların 8,6 milyar TL’si yerli, 4,5 milyar TL’si ise yabancı yatırımdır. 326 yatırım teşviki başvurusundan 31’ini yabancı yatırımcılar yapmıştır.

İzmir’de yabancı sermayeli firmaların dağılımına baktığımızda; 966 firmanın yatırımının toptan ve perakende ticaret, 471’inin imalat sanayi, 313’ünün ise gayrimenkul kiralama ve iş faaliyetleri alanında gerçekleştiği görülmektedir.

İzmir, son bir yıl içerisinde petrokimya ve demir çelik alanında ulusal anlamda ciddi yatırımlara start vermiştir.

19 Ekim 2018 tarihinde Sayın Cumhurbaşkanımız ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in katılımıyla "İzmir-Aliağa'da açılan Star Rafinerisi, 20 Ekim 2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan karar ile Türkiye'nin ilk özel endüstri bölgesi ilan edilmiştir.

Bu sayede "Socar Turkey Enerji AŞ'nin 2 milyar doları bulması beklenen yatırımı bürokratik engellere takılmadan gerçekleşeceği ve Star Rafinerisinin üreteceği dizel, jet yakıtı, nafta, LPG ve petro kok ürünleri, dış ticaret açığımızı yıllık yaklaşık 1,5 milyar dolar azaltacağı paylaşılmıştır.

10 Mayıs 2019 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararına göre; İzmir'de Most Makina Enerji Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ait münferit yatırım yerinde vasıflı çelik ürünleri üretim tesisi kurulacaktır.

Aliağa’da önümüzdeki dönem yapılacak yatırım 2,8 milyar TL düzeyinde olacak, cari açığı yıllık bazda 327 milyon dolar aşağı çekme potansiyeli taşıyan yatırım 1.000 kişi ilave istihdam imkanı yaratacaktır.

 

Bilgi:

Erdem Alptekin
İş Geliştirme Müdürlüğü
Araştırma ve Geliştirme Uzmanı
Tel: (232) 498 41 44
E-mail: erdem.alptekin@izto.org.tr