2016 Yılı Oda Hesapları 2017 Hizmet Ücretleri Tarifesi Meslek Grupları ve Faaliyet Kodları (NACE) Stratejik Plan
Sicil Rehberi Ticari İşlemler Rehberi Ticaret Sicili Müdürlüğü Duyuruları Mersis Danışma Masası
İşten Ayrılış Bildirgesi Kredi Protokolleri İndirimli Kuruluşlar Eğitimler
Fuar Teşvikleri Fuar Ziyaretleri Dış Ticaret Talepleri Reklam Fiyat Tarifesi

Lojistik


İzmir; sanayi, ticaret, ulaşım, liman, askerî ve üniversite şehri özelliğiyle çok fonksiyona sahip bir kentimizdir.

Doğal limanı olması, iyi bir ulaşım ağıyla çevresine bağlanması İzmir’i büyük bir sanayi ve ticaret şehri haline getirmiştir.

İzmir; konumu, Avrupa ve dünya pazarlarına yakınlığı, sahip kentteki uygun yatırım alanları ve organize sanayi bölgelerinin konumu, üniversiteler, kalifiye işgücü ve Ege'deki diğer yabancı yatırımlar ile birlikte lojistik üs olmak için gerekli potansiyele sahiptir.

İzmir’in lojistik potansiyele sahip olmasında ülkemiz dış ticaretine yaptığı katkıya bakılması yeterlidir. 2015 yılı gümrük verilerine göre yapılan ihracatta, İzmir’in ülke ihracatına katkısı 17,9 milyar dolar ile % 12,4 düzeyindedir. İzmir’in gümrüklerinden 2015 yılında yapılan ithalat da 17,9 milyar dolardır. Başka bir ifadeyle, 35 milyar doları aşan dış ticareti ile İzmir’in, önümüzdeki dönemde Türkiye’nin en önde gelen lojistik merkezlerinden birisi olacağı ortadadır.

Türkiye’nin üçüncü büyük şehri olan İzmir’de ticaretin büyük bir kısmı deniz yolu taşımacılığı ile sağlanmaktadır. Kentte liman önemli bir yapı oluşturmuştur ve kentin ulaşım sisteminde etkilidir. İzmir, ihracatının büyük bir bölümü denizyolu ile yapılmaktadır ve İzmir Alsancak Limanı Türkiye’nin başta gelen konteyner limanları arasında yerini almaktadır. 

Ayrıca; İzmir Alsancak Limanı, ulaşım açısından elverişli bir konumdadır. Adnan Menderes Havalimanı’na 25 dakika, Ege Serbest Bölge Alanına 20 dakika, endüstri işlemlerinin yoğun olduğu bir bölge olan Bornova’ya 10 dakika, Torbalı ve Kemalpaşa’ya 35 dakika, Çiğli Atatürk Organize Sanayi Bölgesi’ne 25 dakika, Manisa Organize Sanayi Bölgesi’ne 35 dakika ve Aliağa Sanayi Bölgesi’ne 50 dakika uzaklıktadır. Tüm bu faktörleri göz önünde bulundurduğumuzda, İzmir Alsancak Limanı, hem İzmir ili dış ticareti açısından hem de Ege Bölgesi dış ticareti için önemli bir limandır. 

Alsancak Limanı kapasitesi 1 milyon TEU’dur. “İzmir Körfezi ve Alsancak Limanı Rehabilitasyon Projesi” kapsamında yaklaşım kanalının derinleştirilmesi ve yeni konteyner terminalinin kazandırılmasıyla birlikte kapasitesi 3 Milyon TEU’ya çıkacaktır. Ayrıca limandan her haftada bir defa Ro-Ro seferi düzenlenmektedir. İzmir’e gelen kruvaziyer gemileri de Alsancak Limanı’na yanaşmaktadır.

Nemrut İskeleler Bölgesi, dökme yük taşımacılığına yönelik yapılmış 5 adet iskeleden oluşmaktadır. İskele işletmecisi olan Ege Gübre, Akdeniz Kimya gibi şirketler, konteynır taşımacılığında ortaya çıkan ihtiyacı görerek konteyner hizmetleri vermeye başlamıştır. 

Ege Gübre Limanı, genel kargo elleçlemede 4.000-8.000 Ton/Gün, dökme katı elleçlemede 10.000-30.000 Ton/Gün, dökme sıvı elleçlemede 250-400 m3/Saat ve konteyner elleçlemede 75 Adet/Saat kapasitesi ile hizmet vermektedir.

Nemport Limanı; 500.000 Ton/YIL genel kargo, 500.000 Ton/YIL dökme katı yük, 450.000 TEU/YIL konteyner elleçleme kapasitesine sahiptir.

Diğer iskeleler; Batıçim iskelesi 3 milyon ton, Egeçelik 7.5 milyon ton, HABAŞ 5.6 milyon ton, İDÇ 755 bin ton elleçleme kapasitesine sahiptir.

Petkim ise, başlangıç kapasitesi 1,5 Milyon TEU ve tam faaliyete geçtiğinde 4 Milyon TEU kapasiteye ulaşacak bir konteyner limanı inşasını tamamlamıştır. 22 Şubat 2013’te konteyner limanı işletmeciliği alanında dünyanın önde gelen işletmecilerinden APM Terminals ile 28 yıl süreli sözleşme imzalayan Petkim, 11.000 TEU kapasiteli gemilerin yanaşacağı ilk liman olma özelliğini taşıyacaklarını belirtmektedir.

Bununla birlikte, İzmir’in güney batısında Çeşme Ro-Ro ve Feribot Limanı bulunmaktadır. Çeşme’den İtalya’nın Trieste kentine Ro-Ro seferleri ile TIR’ların taşınması sağlanmaktadır.

Yapımı devam eden Kuzey Ege Çandarlı Limanı daha çok transit liman ve ana liman olarak İzmir ve ülke ekonomisi için yeni bir katma değer yaratacaktır.

İzmir’in lojistik merkez olması sadece limanlarıyla mümkün değildir. Kara üzerinde de lojistik sahaların ve merkezlerin yaratılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'nca programa alınan Kemalpaşa Lojistik Merkez ile ilgili çalışmalar devam etmektedir. Kemalpaşa hem konumunun İzmir’den İç Anadolu’ya açılan koridor üzerinde yer alması, hem de sanayi bölgelerine olan yakınlığı nedeniyle en uygun lojistik merkezdir.

Dünyadaki örneklerinden yola çıkarak intermodal taşımacılık sistemlerini şehrimize kazandıracak, özellikle dış ticaret ile uğraşan üyelerimizin lojistik maliyetlerini azaltacak; gümrüklü sahaları ve hizmetleri ile İzmir Alsancak Limanı’nı rahatlatacak, İzmir’in güney ve diğer akslarından gelecek yüklerin bir merkezde toplanarak şehre girmesini ve şehirde toplanması gereken yükün şehre olumsuz etki yaratmadan bir noktada toplanarak tüm dünyaya gönderilmesi açısından İzmir’in güneyinde otoyol, karayolu ve demiryolunun kesiştiği noktada bir lojistik merkez kurulması ile birlikte İzmir’in lojistik potansiyelini ortaya koyması daha da kolaylaşacaktır.

Bu doğrultuda; Odamız Güney İzmir Lojistik Projesi çerçevesinde güneyde bir lojistik merkezi kurma düşüncesindedir.

Türkiye’deki üretimin belli merkezlerde toplanarak demiryolu üzerinden Avrupa’ya taşınmasını hedefi ile TOBB öncülüğünde çeşitli şehirlerden Oda ve Borsaların da katılımı ile BALO projesi 2004 yılında başlatılmış, yaşanan bazı gecikmeler sonrasında BALO-Büyük Anadolu Lojistik Organizasyonlar Anonim Şirketi 2012 yılında kurulmuştur. Odamız 2012 yılında İzmir'in lojistik potansiyelini değerlendirmek ve ihracatçı üyelerine kolaylık sağlamak adına bu şirkete ortak olmuştur.

Şirketin amacı demiryolu ulaşımının deniz ve karayolu taşımacılığından çok daha uygun maliyetli olması nedeniyle karayolu ile tırla veya denizyolu gemi ile gönderilen konteynır yüklerinin demiryolu ile Kara Avrupası’na ulaştırmayı ve lojistik maliyetlerini düşürerek uluslararası pazarda rekabet avantajı yakalamayı hedeflemektedir.

Öte yandan İzmir-İstanbul Otoyolu, İzmir-Antalya Otoyolu, İzmir’i Avrupa’ya bağlayacak İzmir-Çanakkale Otoyolu, İzmir-Ankara Hızlı Tren Hattı gibi büyük ölçekli projeler de İzmir’in lojistik ağını genişletecek ve kente büyük ölçüde ekonomik değer katacaktır.

İzmir’in havayolu ulaşım altyapısında önemli gelişmeler yaşanmaktadır. İzmir’in havalimanının kapasitesi arttırılmıştır. İzmir Adnan Menderes Havalimanı, yeni iç hatlar terminalinin hizmete girmesiyle havalimanı toplam 30 milyon yolcu kapasitesine ulaşmıştır.

İzmir sahip olduğu kapasite nedeniyle, bazı aktarmaların İstanbul’dan yapılması yerine İzmir’den doğrudan yurt dışına gönderilmesi mümkündür. Bununla birlikte İzmir’den yurtdışına yeni hatlar da açılabilir.

İstanbul’dan sonra İzmir Adnan Menderes Havalimanı’nın Türkiye’nin ikinci aktarma merkezi olması yönünde çalışmalar devam etmektedir.

Özetle, ülkemiz 2023 yılı ihracat hedefi doğrultusunda, İzmir’in coğrafi konumu nedeniyle sahip olduğu avantajlarını da kullanılarak gerek dış ticaret, gerekse lojistik faaliyetlerinin arttırılmasına yönelik olarak alt ve üst yapı çalışmaları hızla sürmektedir.

 

Bilgi:

Sait Kaya
Araştırma, Girişimcilik ve Meslekleri Geliştirme Müdürlüğü-Uzman
Tel: (232) 498 42 87
Faks: (232) 498 46 35 
E-Posta:
sait.kaya@izto.org.tr

Hande Uzunoğlu
Şehircilik, Planlama ve İnşaat Müdürlüğü-Uzman
Tel: (232) 498 42 27
Faks: (232) 498 46 95 
E-Posta:
hande.uzunoglu@izto.org.tr