2018 Yılı Oda Hesapları 2018 Hizmet Ücretleri Tarifesi Meslek Grupları ve Faaliyet Kodları (NACE) Stratejik Plan
Sicil Rehberi Ticari İşlemler Rehberi Ticaret Sicili Müdürlüğü Duyuruları Mersis Danışma Masası
İşten Ayrılış Bildirgesi Kredi Protokolleri İndirimli Kuruluşlar Eğitimler
Fuar Teşvikleri Fuar Ziyaretleri Dış Ticaret Talepleri Reklam Fiyat Tarifesi

İnşaat


Türkiye ekonomisinin lokomotifi olarak görülen inşaat sektörü ülke ekonomisine canlılık katan, emek yoğun bir sektör olması nedeniyle de istihdama katkı sağlayan bir sektördür.

İnşaat sektörü ilişkili olduğu diğer sektörlere de hareket kazandırmaktadır. Sektöre girdi sağlayan cam, çimento, demir-çelik, ağaç ürünleri, taş-tuğla, enerji, kimya, plastik, makine, motor gibi sanayi alanlarının yanı sıra bankacılık, sigortacılık, teknik müşavirlik gibi hizmet alanları da inşaat ile ilişkili olup sektördeki gelişmelerden etkilenmektedir.

Ekonomik büyümede inşaat sektörünün kayda değer bir rolü bulunmaktadır.

2016 yılında Türkiye ekonomisi % 3,2 büyümüş olup, inşaat sektörünün GSYH içerisindeki payı % 8,6 olarak gerçekleşmiştir.

İnşaat sektörü 2016 yılı 3. çeyrekte yaşanan düşüşten sonra hızla toparlanarak 2017 yılı 3. çeyrekte % 18,7 oranında oldukça yüksek bir oranda büyüme göstermiştir. Bu durumda, sektörün ekonomik büyümeye katkısı % 8,7 olmuştur.

Grafik 1: Gayrisafi Yurtiçi Hasıla, İktisadi Faaliyet Kollarına (A10) Göre Zincirlenmiş Hacim Endeksi ve Değişim Oranları (2009=100), III. Çeyrek: Temmuz-Eylül, 2017

Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu, Dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, III. Çeyrek: Temmuz - Eylül, 2017, http://www.tuik.gov.tr

2016 yılında bir önceki yıla göre % 10,8 ciro artışı sağlayan inşaat sektörü 2017 yılında gösterdiği büyüme performansı ile ciro artışını sürdüreceği öngörülmektedir.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre; Türkiye’nin 2016 yılı nüfusu 79,8 milyon olup toplam nüfusun % 92’si il ve ilçe merkezlerinde yaşamaktadır. Nüfus projeksiyonuna göre ise Türkiye 2030 yılında 88,4 milyon; 2050 yılında 93,4 milyon nüfusa ulaşacaktır.

Artan nüfus ile birlikte büyük şehirlere doğru yoğun bir göç oluşmaktadır. Bu durumda büyük şehirlerin konut talebi artarak devam etmektedir.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre; ülkemizdeki hane halkı sayısı 22 milyon civarındadır. Ortalama hane halkı büyüklüğü ise 3,5 kişidir. 2006 yılında konut sahipliği oranı % 60,9 iken 2015 yılında ise oran % 67,3 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Bu tespitlerden yola çıkarak; kentleşmenin giderek artması ve eski konutları yenileme ihtiyacı nedeniyle yeni konut stoklarına gereksinim duyulduğu ortaya çıkmaktadır. Türkiye’deki yapı stoku incelendiğinden 20 milyon civarında olan yapıların en az 7 milyonunun yenilenmesi gerektiği tespit edilmiştir.

2012 yılında yürürlüğe giren “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” ile birlikte kentsel dönüşüm projelerin artması konut piyasasının büyümesine katkı sağlamıştır. Özellikle 2016 yılında inşaat sektöründe yaşanan yüksek büyümenin nedenlerinden birisi de konut talebindeki artıştır.

Türkiye’de 2016 yılında 1.341.453 adet konut satılmıştır. 2017 yılında bir önceki yıla göre % 5,1 artış gösteren konut satışları 1.409.314’a yükselmiştir. 2017’de Türkiye’de en fazla konut satışının yaşandığı ilk 5 şehir sırasıyla İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa’dır.

İzmir’de ise konut satışları 2017 yılında bir önceki yıla göre % 3,5 artışla 84.184 olarak gerçekleşmiştir. İlçelere göre bakıldığında ise; en fazla satışın Buca (10.208) ve Karşıyaka (9.510) ilçelerinde olduğu görülmektedir.

İnşaat sektörünün en yoğun faaliyet gösterdiği şehirlerden biri olan İzmir’de son dönemde artan projeler yatırımcıların ilgisini İzmir’e çekmiştir. Toplu konut ile sosyal konut projelerinin yanı sıra İzmir’in yeni kent merkezi olarak ilan edilen bölgesinde Türkiye’nin önde gelen gayrimenkul firmaları tarafından konut ve ofis inşaatlarının sayısı gün geçtikçe artmaktadır.  

İstanbul-İzmir otoyolunun 2018 yılında bitecek olması, İzmir’i Ankara’ya yakınlaştıracak olan hızlı tren projesi gibi dev ulaşım projelerinin hayat geçirilmesi de inşaat projelerinin artmasında önemli birer etkendir.

İzmir Ticaret Odası daha 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ortaya çıkmadan önce kentsel dönüşüme konu alanlar ile ilgili kapsamlı bir çalışma başlatmış ve İzmir’de kentsel dönüşüme ihtiyaç duyulan alanları tespit ederek harita üzerine işlemiştir.

Bu çalışmalar neticesinde; İzmir’de toplam 1.223,67 hektarlık alan “Riskli Alan/Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı” olarak ilan edilmiştir. Kentsel dönüşüm projelerinin bir kısmı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bir kısmı da İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yürütülmektedir.

Uzundere, Ege Mahallesi, Örnekköy, Ballıkuyu, Bayraklı, Aktepe ve Emrez Mahallesi ile Güzeltepe Kentsel Dönüşüm Projeleri İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen projelerdir.

Sonuç itibariyle; gerek orta ve alt gelir gruplarına dönük toplu konut projeleri, gerekse üst gelir gruplarına yönelik site bazlı lüks konut projeleri inşaat sektörünü hareketli kılmaktadır.

Irak, Suudi Arabistan, Kuveyt gibi körfez ülkelerinin Türkiye’deki lüks konut projelerine ilgisi de devam etmektedir.

Bölgemizde ve özellikle İzmir'de de konut yapımına yönelik arazilerin yetersizliği, altyapı eksiklikleri, İhale Kanunu ve İmar Kanunu’ndan kaynaklanan sorunlar nedeniyle sektörün yeteri kadar büyüme gösteremediği yatırımcılar açısından sık sık dile getirilmektedir.

İnşaat sektöründe kamu yatırımları ile özel sektör yatırımlarının gerilemesinde önemli dinamikler olan kamu yatırımlarının artırılması önemlidir.

Kentsel dönüşüm projeleri, geri dönüşüm ve atık yönetimi uygulamalarının yerleşmesi açısından da önemli fırsatları beraberinde getirmektedir. Yeni iş fırsatları ile istihdam oranında artışa yol açmaktadır.

Sektörde nitelikli, eğitimli, sertifikalı ara eleman sıkıntısı yaşandığından Mesleki Yeterlilik Belgesi sistemi ile çalışanların yeni teknolojiler doğrultusunda eğitilmesi önem taşımaktadır. Bu sayede sektörde verimlilik ve kalite hedeflerinin sağlanması ile rekabet gücü artacaktır. 

 

Bilgi:

Uzman Hande Uzunoğlu

Araştırma, Girişimcilik ve Meslekleri Geliştirme Müdürlüğü

Tel: (232) 498 42 27, Faks: (232) 498 46 35

E-mail: hande.uzunoglu@izto.org.tr