2019 Yılı Oda Hesapları 2019 Hizmet Ücretleri Tarifesi Meslek Grupları ve Faaliyet Kodları (NACE) Stratejik Plan
Sicil Rehberi Ticari İşlemler Rehberi Ticaret Sicili Müdürlüğü Duyuruları Mersis Danışma Masası
İşten Ayrılış Bildirgesi Kredi Protokolleri İndirimli Kuruluşlar Eğitimler
Fuar Teşvikleri Fuar Ziyaretleri Dış Ticaret Talepleri Reklam Fiyat Tarifesi

İzmir Ekonomisi


İzmir Ekonomisi

Anadolu’nun çağdaş yüzü ve batıya açılan kapısı olarak anılan İzmir, yüzyıllardır farklı kültürlere, dinlere ve medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Günümüze kadar devam ettirdiği kültürel çeşitliliği ile bir hoşgörü kenti olma özelliğini taşımaktadır.

İzmir ekonomik büyüklüğü ile Türkiye ekonomisine en fazla katkı veren kentlerin başında gelmektedir.

Sadece Türkiye genelinde değil, İzmir dünya çapında da rakipleriyle yarışmaktadır. Brooking Enstitüsü ve JP Morgan Chase tarafından hazırlanan “Global Metro Monitor 2014” raporunda, 300 şehir arasında İzmir 2014 yılı itibariyle ikinci yükselen ekonomi olarak gösterilmiştir.

2018 yılı itibariyle, İzmir 4.320.519 kişilik nüfusu ile İstanbul ve Ankara’nın ardından Türkiye’nin en büyük üçüncü kentidir. İzmir’de yaşayan nüfusun 2.152.585’i erkek ve 2.167.934’ü ise kadından oluşmaktadır.

Kentin yıllık nüfus artış hızı 2018 yılı itibariyle binde 9,5’dur.

İzmir’in 30 ilçesi bulunmaktadır. İzmir’in en kalabalık ilçeleri 499.325 ile Buca, 479.986 ile Karabağlar ve  445.232 kişi ile Bornova’dır. Nüfusu en az ilçeleri ise sırasıyla 10.603 ile Karaburun, 12.507 ile Beydağ ve 29.803 kişi ile Kınık’tır.

2018 yılında İzmir 12.779 kişi göç almıştır. En çok göç sırasıyla Karaburun, Seferihisar ve Foça ilçelerine gelmiştir. İzmir 2018 yılında en çok göçü sırasıyla İstanbul, Ankara ve Manisa’dan almıştır.

Nüfusun daha yoğun olduğu merkez ilçelerde ticaret, sanayi ve turizm yoğunlukta iken, nüfusun daha az olduğu merkeze uzak ilçelerde ise tarım ve hayvancılık, deniz kıyısı ilçelerde ise turizm daha yaygın olarak görülmektedir.

İzmir, ülke ekonomisine en fazla katkı sağlayan ekonomilerden biridir. 2017 yılı verilerine göre İzmir’in kişi başına gayri safi yurt içi hasılası 12.344 dolardır.

Kent merkezinde ticaret alanında yoğun olarak faaliyet gösterilirken; küçük sanayi siteleri, organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler ve teknoparklar da kent sanayisinin gelişimine katkı sağlamaktadır. İzmir’de ticaretin yoğun olduğu bölgeler kent merkezinde bulunan çarşılar, ticaret siteleri ve alışveriş merkezleridir.

Tablo: İzmir Makroekonomik Verileri

 

2017

2018

2019

İşsizlik Oranı (%)

14,0

13,8

  ---

İzmir Genç İşsizlik Oranı (%) 15-24 Yaş

26,5

23,1

  ---

İşgücüne Katılma Oranı (%)

55,2

56,2

---

İstihdam Oranı (%)

47,5

48,5

---

Üniversitelerde Öğrenim Gören Öğrenci Sayısı

171.662

174.809

---

İhracat (Milyar Dolar)

9,2

10,2

2,5 (Ocak-Mart)

İthalat (Milyar Dolar)

9,8

9,1

1,9 (Ocak-Mart)

Konut Satış Sayısı

(İlk Satış/İkinci El Satış)

34.661/49.523

32.872/42.800

14.564 (Ocak-Mart)

İzmir Motorlu Kara Taşıt Sayısı (Bin Araç)

1.349

1.395

---

İzmir’e Gelen Yabancılar (Bin Kişi)

762

946

154 (Ocak-Mart)

Açılan Firma Sayısı  (Kooperatif dahil değil)

7.010

6.792

1.499

(Ocak-Mart)

Kapanan Firma Sayısı (Tasfiye ve kooperatif dahil değil)

1.607

1.771

538 (Ocak-Mart)

Banka Toplam Nakdi Kredileri (Milyar TL)

109,1

120,8

127 (Ocak-Mart)

Banka Şube Sayısı

766

766

757 (Ocak-Mart)

Banka Toplam Mevduatları

(Milyar TL)

89,6

109,3

116,6 (Ocak-Mart)

Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği İstatistikleri, 2019

İzmir ekonomisinde tarım, hayvancılık, balıkçılık, denizcilik, toptan perakende ve ticaret, turizm, lojistik ve enerji sektörleri yatırım açısından öne çıkan sektörlerdir.

İzmir yat turizmden kongre turizmine, inanç turizminden kruvaziyer turizmine kadar hemen hemen her çeşit turizm olanağına sahiptir.

Bununla beraber İzmir, zengin jeotermal kaynakları ve kaplıcaları ile dünyada sağlık turizminin merkezi olabilecek potansiyeli barındırmaktadır. Zengin yenilenebilir enerji kaynaklarına sahip İzmir özellikle rüzgar, jeotermal ve güneş enerjisinden faydalanılabilecek bir kenttir.

İzmir, liman kenti olma özelliği ile tarihin her döneminde önemli bir ticaret merkezi olarak ön plana çıkmıştır. Korunaklı bir körfezin etrafında gelişen İzmir verimli topraklara sahip olması, nitelikli işgücü yapısı, hammadde ve ara mamul kaynakları, uygun iklim koşulları, gelişmiş liman ve lojistik altyapısı, dış ticaret odaklı iş ortamı ile iç ve dış pazarlara olan yakınlığı gibi avantajları ile günümüzde birçok ekonomik aktivitenin merkezi durumundadır. İzmir’in dış ticaretinde limanların büyük payı bulunmaktadır.

1954 yılında kurulan ve yatırım alanında dünyanın en önemli yayınlarından biri olarak kabul edilen Site Selection Magazine dergisinin yapımcısı ve ABD menşeli Conway Inc.'in yaptığı Dünyanın En Rekabetçi Şehirleri Raporu'na (The World’s Most Competitive Cities) göre İzmir, 2015 yılında uzay-havacılık, kimya-plastik ve enerji sektörlerinde Doğu Avrupa ve Orta Asya'nın en rekabetçi ilk 5 şehri arasında yer almıştır.

Rapora göre İzmir Doğu Avrupa ve Orta Asya'nın;

  • Uzay ve havacılık sektöründe en rekabetçi şehri olurken,
  • Yine aynı Bölgede kimya ve plastik sektöründe en rekabetçi 3. şehir,
  • Enerji sektöründe ise en rekabetçi 3. şehri konumundadır.

Raporda;

  • İzmir'in gelecek 5 yılda yüksek büyüme sergileyeceği,
  • Türkiye'nin ikinci en büyük ticaret merkezi olması,
  • Türkiye'nin sanayi üretiminin yüzde 9,3'ünü gerçekleştirmesi,
  • Genç ve dinamik 4 milyonluk nüfusa sahip olması,
  • Socar (4,8 milyar Dolar yatırım), Pratt & Whitney (75 Milyon Dolar yatırım), Deceuninck (28 Milyon Dolar yatırım), Abengoa/Befesa (Endüstriyel atık arıtma ve geri dönüşüm faaliyeti) gibi firmaların büyük ölçekli yatırımlara ev sahipliği yapmasının katkılarıyla öne çıktığı ifade edilmektedir.

İzmir yabancı araştırma şirketlerinin raporlarında gün geçtikçe daha fazla sayıda yer almaktadır. Bu durum, İzmir'in yatırımcılara sunduğu fırsatların arttığını göstermektedir.

İzmir-İstanbul Otoyolu, İzmir-Ankara Hızlı Tren Hattı, İzmir Çandarlı Limanı gibi ulaştırma yatırımların tamamlanması, İzmir’de iş-yatırım ortamının iyileştirilmesi, İzmir’de daha çok uluslararası fuar ve kongre düzenlenmesi, İzmir’den yurtdışında ana merkezlere doğrudan uçak seferlerinin arttırılması ve İzmir’in nitelikli iş gücüne daha fazla iş imkanı yaratılması ile birlikte İzmir ekonomisinin daha da büyüyeceği düşünülmektedir.
 

Bilgi:

Erdem Alptekin
İş Geliştirme Müdürlüğü
Araştırma ve Geliştirme Uzmanı
Tel: (232) 498 41 44
E-mail: erdem.alptekin@izto.org.tr