I. ÜLKE BİLGİLERİ

Adı:     İran İslam Cumhuriyeti

Başkenti:    Tahran

Yönetim Şekli: Teokratik Cumhuriyet

Başbakan:     Ali Hoseini-KHAMENEI (4 Haziran 1989’dan beri)

Cumhurbaşkanı:   Mahmud AHMADI-NEJAD (3 Ağustos 2005’ten beri)

Başlıca Şehirleri: Tahran, Meşhed, İsfahan, Tebriz, Şiraz

Yüzölçümü:    1.648.000 km2

Nüfusu:    66,429 Milyon (Temmuz 2009)

Para Birimi ve Paritesi:   İran Riyali (1$ = 9.9 Rial)

Konuşulan Dil:   Farsça, Türkçe, Kürtçe, Arapça

Üyesi Olduğu Kuruluşlar:  CICA, CP, D-8, ECO, FAO, G-15, G-24, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt (signatory), ICRM, IDA, IDB, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, IMSO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITSO, ITU, MIGA, NAM, OIC, OPCW, OPEC, PCA, SAARC (observer), SCO (observer), UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNITAR, UNMIS, UNWTO, UPU, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO (observer)

II. EKONOMİK GÖSTERGELER (2009)

GSYİH (Milyar $)    : 359.9

GSYİH Artış Oranı (%)  : 0.5

Dış borç    : 18.73 Milyar $

Büyüme Oranı   : 4,9

Çalışan Sayısı   : 25.02 Milyon (Dünyada 23. sıradadır.)

Çalışanların Sektörel Dağılımı : % 25 Tarım
                                           % 31 Endüstri
                                           % 45 Hizmet

İşsizlik Oranı   : % 11.8

Enflasyon Oranı    :% 16,8

İhracat    : 70,16 Milyar Dolar

İthalat     : 57,16 Milyar Dolar

İhracat Ürünleri : Petrol ve petrol ürünleri, kimya ve petrokimya     ürünleri, meyve ve fındık, halı.

Başlıca İhracat Yaptığı Ülkeler: Çin, Japonya, Hindistan, Güney Kore, Türkiye,
İtalya.

İthalat Ürünleri : Ulaşım araçları, makine ve teçhizat, gıda ürünleri, canlı hayvan, maden ürünleri, kimyasallar.

Başlıca İthalat Yaptığı Ülkeler: BAE, Çin, Almanya, Güney Kore, Rusya, Fransa,
İtalya,

III. EKONOMİK YAPI

İran genel olarak, ekonomide merkezi planlamanın hakim olduğu, petrol ve diğer büyük ölçekli işletmeler üzerinde devlet mülkiyetinin devam ettiği, kırsal bölgelerde tarımsal üretimin ağırlıklı olduğu, özel ticaret faaliyetlerinin ise sınırlı düzeyde olduğu bir ekonomik yapıya sahiptir.

Petrol gelirlerine aşırı bağımlı ekonomik yapısı hükümetin ekonomik alandaki en önemli sorununu oluşturmaktadır.

Kanıtlanmış petrol rezervlerinin % 10’una ve dünyanın en büyük doğalgaz şebekesine sahip olan İran, petrol fiyatlarındaki artıştan en kazançlı çıkan ekonomilerdendir.

İran dış ticaret fazlası veren bir ülke olmakla beraber, toplam ihracatının yaklaşık % 80’ini ve devlet bütçesinin % 40-70’ini petrol gelirleri oluşturmaktadır. Bu nedenle, petrol fiyatlarındaki artış devlet gelirleri üzerinde büyük bir etki yaratmaktadır.

İran nükleer faaliyetlerine ilişkin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin çıkartmış olduğu Kararlar ile ekonomik yaptırımlar ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu yaptırımlar daha çok İran’ın uluslar arası faaliyette bulunan banka ve temsilcilikleri ile İran ile iş yapan belli şirketlere finansman sağlayan kurumları hedef almaktadır. İran’ın nükleer faaliyetlerine ilişkin tartışmaların ve bu bağlamda ekonomik yaptırım hususunun BM platformunda değerlendirilmeye devam edeceği beklenmektedir.

RAPORUN DEVAMI İÇİN TIKLAYINIZ...